Làm chứng (Mt 10, 17–22)

CHÚA NHẬT XXXIII THƯỜNG NIÊN
LỄ CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM
LÀM CHỨNG (Mt 10, 17–22)

Đức Giêsu sai Nhóm Mười Hai đi rao giảng và chuẩn bị cho họ tinh thần của người môn đệ sống giữa thế gian. Những lời trong đoạn 17–22 không chỉ áp dụng cho thời các Tông đồ, mà còn là lời báo trước về số phận Hội Thánh mọi thời, đặc biệt cho những ai trung thành làm chứng cho Đức Kitô giữa những thử thách.

1. Huyền nhiệm của đức tin giữa đau khổ

“Người ta sẽ nộp anh em, anh em sẽ bị ghét vì danh Thầy.” (c.17)
“Ai bền chí đến cùng sẽ được cứu thoát.” (c. 22)

Hai câu Lời Chúa ấy phác họa toàn bộ hành trình của người môn đệ: được sai đi giữa sói rừng (c.16), không phải vì liều mình, nhưng để làm chứng rằng tình yêu mạnh hơn sự chết (x. Dc 8,6). Con đường ấy thật gian khó, nhưng là con đường thật, đem lại sự sống dồi dào, như hạt lúa phải “chết đi để sinh nhiều bông hạt” (Ga 12,24).

Đau khổ, theo ánh sáng Tin Mừng, không phải là thất bại, mà là nơi tình yêu đạt tới viên mãn. Chính Đức Giêsu là vị tử đạo đầu tiên, là “Chứng nhân trung thành” (Kh 1,5), để mọi thế hệ tín hữu nhận ra rằng: tình yêu chỉ đáng tin khi nó được thanh luyện trong đau khổ.

2. Từ máu đào đến niềm hy vọng

Trong lịch sử, hầu như không có tôn giáo nào trải qua nhiều bách hại như Kitô giáo. Suốt hơn ba thế kỷ đầu, các Kitô hữu bị ném cho thú dữ, bị thiêu sống, bị khinh bỉ như “kẻ thù của nhân loại”. Nhưng chính ở đó, “hạt giống đức tin được gieo bằng máu các chứng nhân”.

Tại Việt Nam, dòng máu ấy đã thấm vào lịch sử dân tộc. Từ Anrê Trần An Dũng Lạc, Phaolô Lê Bảo Tịnh, Phanxicô Xaviê Hà Trọng Mậu… đến muôn vàn người vô danh, tất cả đều “coi mọi sự là thiệt thòi, vì lợi ích tuyệt vời là được biết Đức Kitô Giêsu” (Pl 3,8).

Họ không chết vì chính trị hay lợi ích phe nhóm, nhưng vì danh Đức Kitô, Đấng cứu độ. Khoảng 130.000 người đã hiến mạng, không để kết thúc, nhưng để mở ra một kỷ nguyên đức tin cho dân tộc này.

3. Martyr – Tử đạo – Làm chứng

“Tử đạo” trong tiếng Hy Lạp là mártys, gốc của tiếng Latinh, tiếng Anh, tiếng Pháp… cũng đều là Martyr: nghĩa là “người làm chứng” (witness). Vì thế, tử đạo không chỉ là đổ máu, mà là một đời sống được hiến dâng cho sự thật và tình yêu.

Các Thánh Tử đạo Việt Nam không chết vì oán hận hay cuồng tín, nhưng vì “tình yêu cho đến cùng” (Ga 13,1). Họ chết trong tha thứ, bình an và niềm hân hoan của những người đã thấy ánh vinh quang tiềm ẩn nơi thập giá (x. Mt 16,25).

Tử đạo trong thế giới hôm nay không chỉ là cái chết thể lý, mà là dám sống trung tín khi thế gian chọn thỏa hiệp, dám yêu thương khi bị tổn thương – một martyrdom of fidelity, tử đạo của lòng trung tín.

4. Những bách hại mới

Những bách hại mới ngày nay không đến từ gươm giáo, nhưng từ chủ nghĩa hưởng thụ (hedonism), chủ nghĩa tương đối (relativism), và chủ nghĩa vô thần thực dụng (practical atheism). Đó là những “cuộc bách hại không máu”, nhưng tàn phá sâu hơn: làm tê liệt niềm tin, làm câm lặng tiếng nói lương tâm.

Khi Thiên Chúa bị gạt khỏi đời sống công cộng, con người tưởng mình tự do, nhưng thực ra lại đánh mất chính linh hồn (x. Mt 16,26).

Trong thời đại “digital”, tử đạo mang hình thức mới: “martyrdom of authenticity” – tử đạo vì sống thật giữa thế giới ảo; “martyrdom of integrity” – tử đạo vì trung thành với lương tâm giữa xã hội dối trá.

Người Kitô hữu hôm nay không cần tìm cái chết, nhưng cần dám sống một cách chân thực, dám nói “không” với những gì làm mất nhân phẩm và niềm tin bất diệt.

5. Làm chứng bằng cuộc sống

Các Thánh Tử đạo đã làm chứng bằng cái chết, còn chúng ta được mời gọi làm chứng bằng đời sống. Đức tin chân chính cần “witnesses, not mere talkers” – những chứng nhân, chứ không phải những người nói suông. Một người Kitô hữu biết sống chân thật, yêu thương và phục vụ cách âm thầm giữa đời, cũng là một vị tử đạo trong tinh thần.

Thánh Augustinô nói: “Mỗi ngày bạn sống trung thành với tình yêu, là mỗi ngày bạn tử đạo trong lòng.” Ước chi đời sống chúng ta trở nên một chứng từ âm thầm nhưng hùng hồn, một “bài ca tử đạo” giữa chợ đời – nơi ánh sáng không bao giờ tắt, vì vẫn còn những con tim dám tin, dám yêu và dám sống cho Sự Thật - là chính Đức Kitô.

Cầu nguyện

Lạy Chúa!
Đã bao người công chính bị bách hại,
và bao người chân thật phải tù đày,
chỉ vì dám đấu tranh cho công lý,
dám liên đới và dám sống trách nhiệm.

Sống công chính đòi con dám xả thân,
dám hành động vì ích lợi của tha nhân,
dám coi thường quyền lợi của bản thân,
và luôn biết hành động trong sự thật.

Khi nhìn lại thời Giáo Hội sơ khai,
các tín hữu phải chịu những họa tai,
vì theo Chúa trên con đường làm chứng,
là yêu thương và tha thứ không ngừng.

Bách hại đâu phải chuyện của quá khứ,
mà nay vẫn tiếp diễn bằng nhiều thứ,
như vu khống, chế giễu và phỉ báng,
biến tín hữu thành hạng người lố bịch.

Không hẳn chúng con chết vì đức tin,
nhưng sẽ bị nhục mạ vì danh Chúa,
bị coi là mê muội và yếu đuối,
nên Chúa cần con sống hơn là chết,
để người ta thấy tình yêu là trên hết,
và cũng chính là sự thật vững bền.

Xin cho con dám vượt lên chính mình,
để con sống một niềm tin chân chính,
bằng một tình yêu mến mãi trung trinh,
là chứng nhân cho Chúa giữa đời thường,
chẳng sợ gì những thử thách đau thương,
hầu đạt tới thiên đường nơi vinh phúc. Amen.

Lm. Thái Nguyên