Lòng tốt của Thiên Chúa (Mt 20,1-16a)

LÒNG TỐT CỦA THIÊN CHÚA
Chúa Nhật XXV Thường Niên năm A – Mt 20,1-16a

Suy niệm

Có những lúc chúng ta không hiểu được cách Thiên Chúa hành động. Tại sao người này được nhiều, người kia được ít? Tại sao có người cả đời trung thành mà vẫn gặp thử thách, trong khi có người mãi đến cuối đời mới trở về với Chúa mà vẫn được đón nhận?

Bài đọc I hôm nay như trao cho chúng ta chiếc chìa khóa để bước vào những câu hỏi ấy: “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi,… Trời cao hơn đất chừng nào thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi” (Is 55,8-9).

Dụ ngôn những người thợ làm vườn nho cho thấy một trong những đường lối lạ lùng ấy. Thiên Chúa không chỉ xử sự công bằng, nhưng Người còn hành động với lòng nhân hậu.

1. Thiên Chúa đi tìm những người bị bỏ lại

“Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?’ Họ đáp: ‘Vì không ai mướn chúng tôi.’ Ông bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho!’” (Mt 20,6-7). Có lẽ đây là một trong những câu buồn nhất của dụ ngôn: “Vì không ai mướn chúng tôi.”

Từ sáng sớm, người ta đã đến chợ tìm người làm. Những người khỏe mạnh, nhanh nhẹn được chọn trước. Đến chín giờ, mười hai giờ, ba giờ chiều, ông chủ vẫn tiếp tục gọi người. Thế mà đến giờ thứ mười một, tức khoảng năm giờ chiều, vẫn còn những người đứng đó.

Tin Mừng không cho biết tại sao chẳng ai mướn họ. Có thể họ già yếu hơn, vụng về hơn, hoặc đơn giản là chẳng ai cần đến họ. Nhưng trong khi người khác nhìn họ và thấy những con người không đáng để thuê, ông chủ lại nhìn họ và thấy những con người vẫn cần được trao một cơ hội. Đó là khuôn mặt của Thiên Chúa. Con người thường chọn người giỏi, người mạnh, người có ích cho mình. Thiên Chúa lại có một cái nhìn khác: Người không chỉ nhìn xem ai xứng đáng được chọn, nhưng còn nhìn xem ai đang cần được chọn.

Có những lúc chúng ta cũng cảm thấy mình như người thợ giờ thứ mười một: đời mình chẳng làm được bao nhiêu, có những thất bại không sửa lại được, có những năm tháng đã trôi qua vô ích. Nhưng đối với Thiên Chúa, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại. Bao lâu ngày đời chưa khép lại, thì Người vẫn gọi: “Cả anh nữa, hãy đi vào vườn nho!”

2. Ân sủng lớn hơn công trạng

Đến lúc trả công, điều bất ngờ đã xảy ra: kẻ trước người sau đều lãnh công như nhau. Người làm chỉ một giờ cũng nhận được một quan tiền như người đã vất vả cả ngày. Những người đến trước bắt đầu khó chịu. Theo cách tính toán thông thường, họ có lý: làm nhiều phải được nhiều, làm ít phải được ít.

Nhưng có một chi tiết đáng chú ý. Với những người đến từ sáng sớm, ông chủ đã thỏa thuận rõ ràng một quan tiền. Còn với những người đến sau, ông chỉ nói: “Tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ” (Mt 20,4). Riêng những người giờ cuối, thậm chí chẳng nói gì đến tiền công. Được gọi vào làm khi ngày gần tàn đối với họ đã là một niềm vui.

Đó cũng là hai cách chúng ta có thể sống tương quan với Thiên Chúa. Một bên luôn tính toán, chỉ thấy công sức của mình; một bên để tùy thuộc vào Chúa, vì được phục vụ đã là một ân huệ. Chúng ta dễ quên rằng, chính sự sống, đức tin, khả năng làm điều thiện, và cả cơ hội được làm việc trong vườn nho của Chúa đều là những gì chúng ta đã nhận trước khi có thể lập được một công trạng nào.

Ân sủng không phủ nhận công trạng, nhưng nhắc ta rằng, trước mọi điều ta làm cho Chúa, luôn có một điều lớn hơn là Chúa đã làm cho ta.

3. Học vui khi người khác được yêu thương

Những người làm từ sáng chẳng mất gì, nhưng họ bực tức vì người đến sau lại được nhận bằng họ. Câu trả lời của ông chủ đã chạm đúng vào căn nguyên: “Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?’” (Mt 20,15). Ta có thể vui khi Chúa ban ơn cho mình, nhưng liệu ta có vui khi thấy Chúa cũng rộng lượng với người khác, nhất là một người mà ta cho rằng không tốt bằng mình, không hy sinh bằng mình?

Người anh cả trong dụ ngôn người cha nhân hậu cũng vậy. Anh không mất gì khi người em trở về. Gia tài của anh vẫn còn đó, nhưng anh không thể vui khi thấy cha quá vui trước đứa em từng hư hỏng (x. Lc 15,25-32).

Ghen tị làm cho ta không còn nhìn thấy điều mình đang có, chỉ vì mắt cứ nhìn vào điều người khác được nhận. Và khi ấy, ngay cả ân huệ của Thiên Chúa cũng có thể trở thành nguyên nhân khiến ta bất mãn. Đừng quên rằng, Thiên Chúa yêu tôi, và Người cũng yêu thương những người mà tôi cho là không xứng đáng.

Kết

Dụ ngôn hôm nay mặc khải một Thiên Chúa không ngừng đi ra tìm kiếm con người: từ sáng sớm cho đến giờ cuối cùng. Người tìm cả những kẻ không ai mướn, trao cơ hội cho những người tưởng đời mình đã quá muộn, và ban ân huệ vượt quá những gì con người có thể đòi hỏi. Khi còn nghĩ mình xứng đáng, ta dễ so đo với người khác; nhưng khi nhận ra tất cả đều là hồng ân, ta chỉ còn biết tạ ơn.

Ước gì một ngày nhìn lại cuộc đời mình, điều làm chúng ta ngạc nhiên nhất không phải là mình đã làm được bao nhiêu cho Chúa, nhưng thấy Chúa đã thương mình biết bao!

Cầu nguyện
Lạy Chúa!
Con không thể nào là chính mình,
với cái nhìn hẹp hòi,
với tư tưởng đóng kín,
với tâm hồn khép chặt.

Con không thể nào an vui hạnh phúc,
nếu lòng mình cứ “bế quan tỏa cảng”,
hay còn mang những định kiến ngổn ngang,
không hồn nhiên và tươi sáng chân thành.

Con sẽ thấy cuộc đời thật chí thú,
khi để mình vượt qua lối sống cũ,
những quan niệm hẹp hòi và bảo thủ,
những khuôn khổ và thói quen bám trụ,
hầu tập chú vào những gì đang tới,
là những gì làm tươi mới đời mình.

Xin cho con đừng tự mãn kiêu căng,
đừng dựa vào tài năng hay kiến thức,
nhưng biết sống chân thành và đạo đức,
không ham mê háo hức chuyện hơn thua,
nhưng quan trọng là lòng yêu mến Chúa,
nên không cần phải phân bua biện bạch.

Xin cho con an nhiên trước mọi điều,
biết vui mừng khi anh em được lợi,
đừng nghĩ ngợi tới việc lời hay lỗ,
mà luôn nhằm tiến tới chỗ tình thân.

Xin cho con biết đón nhận tất cả,
chẳng có gì mà đáng phải kêu ca,
con cứ sống chan hòa và buông xả,
để Chúa là tất cả của đời con. Amen.

Lm. Thái Nguyên