Các Thánh Tử Đạo Việt Nam – Khi đức tin trở thành chứng tá của tình yêu
Có những trang Tin Mừng được viết bằng mực trên giấy, nhưng cũng có những trang Tin Mừng được viết bằng chính máu của con người. Các Thánh Tử Đạo Việt Nam đã viết nên những trang Tin Mừng như thế. Các ngài không chỉ nghe lời Đức Kitô, không chỉ tuyên xưng Người bằng môi miệng, nhưng đã sống lời Người đến tận cùng, ngay cả khi phải trả giá bằng mạng sống.
Tin Mừng vốn là Tin Mừng của sự sống. Thế nhưng, trong những thời kỳ bách hại, người môn đệ có khi phải lựa chọn giữa việc giữ lấy mạng sống và việc trung thành với Đấng mình tin yêu. Đứng trước lưỡi gươm, xiềng xích, tù đày và những lời dụ dỗ chối bỏ đức tin, các vị tử đạo đã không xem Đức Kitô như một niềm tin có thể cất giữ khi thuận lợi rồi tạm gác lại khi nguy nan. Người là sự sống của các ngài. Bởi thế, từ bỏ Người để được sống, đối với các ngài, còn đau đớn hơn cả cái chết.
Nhưng phải chăng các ngài yêu cái chết? Không! Các ngài yêu sự sống, nhưng là sự sống có nền tảng nơi Thiên Chúa. Các ngài không tìm kiếm đau khổ, cũng không lấy máu mình để chứng minh sức mạnh cá nhân. Các ngài chấp nhận hy sinh vì không muốn phản bội tình yêu đã lãnh nhận. Tử đạo, vì thế, không phải là chiến thắng của bạo lực, nhưng là chiến thắng của tình yêu trước bạo lực; không phải là lời tuyên bố rằng sự chết có quyền quyết định tất cả, nhưng là lời xác tín rằng sự chết không thể tách con người khỏi tình yêu Thiên Chúa.
Trên thập giá, Đức Giêsu đã không dùng bạo lực để chống lại bạo lực. Người trao ban chính mình, tha thứ cho những kẻ đóng đinh mình và phó thác mạng sống trong tay Chúa Cha. Các Thánh Tử Đạo Việt Nam bước theo con đường ấy. Các ngài không lặp lại hy tế cứu độ của Đức Kitô, nhưng kết hợp đời mình với hy tế của Người, để chính trong sự yếu đuối của thân xác, sức mạnh của Tin Mừng được tỏ lộ.
Máu các ngài đổ xuống trên quê hương không chỉ là dấu tích của một thời kỳ đau thương. Đó còn là lời chứng rằng Tin Mừng có thể bén rễ trong một dân tộc, đi vào từng mái nhà, từng gia đình, từng cộng đoàn, và được truyền lại qua nhiều thế hệ. Hạt giống đức tin không lớn lên nhờ quyền lực hay sự áp đặt, nhưng nhờ những con người dám sống điều mình tin, yêu điều mình tuyên xưng và trung thành với điều mình đã chọn.
Thế nhưng, chúng ta hôm nay có thể tự hào về các vị tử đạo mà chưa chắc đã sống được tinh thần tử đạo. Chúng ta tôn kính máu các ngài, nhưng có khi lại ngại hy sinh một chút quyền lợi để giữ sự thật; chúng ta ngợi ca lòng trung thành của các ngài, nhưng lại dễ dàng thỏa hiệp với điều sai trái; chúng ta kính nhớ những người đã chết vì đức tin, nhưng đôi khi chưa dám sống đức tin giữa những chọn lựa rất bình thường của đời sống.
Không phải ai cũng được mời gọi đổ máu vì Tin Mừng. Nhưng mọi Kitô hữu đều được mời gọi để Tin Mừng đòi hỏi mình phải chết đi mỗi ngày: chết đi cho ích kỷ để biết sẻ chia, chết đi cho kiêu ngạo để biết khiêm nhường, chết đi cho hận thù để có thể tha thứ, chết đi cho sự giả dối để sống trong sự thật. Đó là một cuộc tử đạo âm thầm, không có lưỡi gươm, không có pháp trường, nhưng vẫn đòi hỏi lòng can đảm và sự trung thành.
Sống Tin Mừng bằng giá máu không có nghĩa là tìm kiếm máu đổ, nhưng là yêu đến mức không bán rẻ đức tin; không phải là muốn chết vì Đức Kitô, nhưng là sẵn sàng sống trọn vẹn cho Người. Máu các vị tử đạo thuộc về lịch sử, nhưng lời mời gọi của các ngài thuộc về hiện tại. Nếu các ngài đã dùng cái chết để làm chứng cho Tin Mừng, chúng ta được mời gọi dùng chính cuộc đời mình để tiếp tục viết những trang Tin Mừng giữa thế giới hôm nay.
Bởi cuối cùng, điều làm cho máu tử đạo trở nên quý giá không phải là cái chết, nhưng là tình yêu đã được giữ trọn đến cùng.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan