Xuân Bính Ngọ

XUÂN BÍNH NGỌ

Hòa với tâm tình con dân nước Việt và bà con nhiều dân tộc Á Châu, chúng ta đã tiễn đưa về quá khứ năm cũ Ất Tỵ và đón chào năm mới Bính Ngọ. Một năm Ất Tỵ xem ra không mấy an bình và thịnh vượng nhiều mặt mà loài “bò sát lươn lẹo có cả nọc độc chết người” là rắn khiến chúng ta khó quên nhiều tai ương hoạn nạn bão lũ dọc dài đất nước suốt năm qua. Thế nhưng dù nhiều cảnh truân chuyên khốn khó nhưng rồi chúng cũng đã qua. Một năm mới, năm Bính Ngọ đang về. Con ngựa, hình ảnh con vật đại diện của năm mới dù có đó một vài tục ngữ ca dao, thành ngữ mang dáng dấp tiêu cực nhưng vẫn là con vật tượng trưng cho sự mạnh mẽ, bền bỉ và trung thành, hữu ích cho con người nhiều mặt, đặc biệt thời gian trước đây, cả trong thời chiến lẫn thời bình.

Bài đọc thứ nhất trích sách Sáng Thế mà Giáo Hội cho chúng ta nghe trong Thánh Lễ Minh Niên khẳng định chân lý nền tảng này: Chính Thiên Chúa mới là chủ tể mọi vật mọi loài, vì Ngài là Đấng Hóa Công tạo dựng nên mọi sự. Nhiều loài vật mà còn biết chủ huống là loài người chúng ta. Động thái sống không biết trên biết dưới, những tưởng rằng mình tự làm nên mình hay bàn tay ta làm nên tất cả thì sẽ có nguy cơ hóa thành ngựa chứng, ngựa phản chủ...

Trên nền tảng của sự nhận thức biết trên biết dưới thì người ta sẽ biết trước biết sau tức là chân nhận rằng trước đây tôi chưa có và một thời gian nữa tôi sẽ giả từ trần thế này để trở về với cội nguồn là nơi mà mình được tạo thành, được sinh ra. Bài Tin Mừng thánh Matthêô mạc khải cho nhân loại, cho chúng ta hiểu rằng cội nguồn ấy chính là Thiên Chúa, Đấng quyền năng vô cùng và dạt dào tình yêu với mọi loài, cách riêng loài người chúng ta, loài cao trọng nhất trong các loài hữu hình được tạo dựng nên.

Chúa Giêsu đã cụ thể hóa tình yêu và quyền năng của Cha trên trời qua các hình ảnh gần gủi thân thương là hoa cỏ đồng nội, là cánh chim trên trời để mời gọi chúng ta thêm phần tín thác vào sự quan phòng của Đấng là Tình Yêu đầy Quyền Năng. Khi tin tưởng vào tình yêu và quyền năng của Thiên Chúa mà chúng ta tuyên xưng là Cha của hết mọi người thì chúng ta phải biết và giữ hai điều này:

1. Không được phép quá băn hăn, bó hó, nghĩa là lo lắng thái quá về những thiện hảo đời này làm như chúng là hạnh phúc thật và chỉ có mình chúng ta mới dệt xây được, chỉ có bàn tay ta mới làm nên tất cả. Đây là động thái không biết trên biết dưới, vì lầm tưởng mình là chủ tể mọi sự.

2. Phải biết sống hiếu thảo với Đấng tạo thành chúng ta như lời Chúa Giêsu truyền dạy là tiên vàn phải biết tìm kiếm nước Thiên Chúa và sự công chính của Người. Danh Chúa được cả sáng, được hiển vinh khi nhân loại được sống trong bình an và hạnh phúc. Nước Thiên Chúa sẽ rộng lan khi tình yêu liên đới huynh đệ giữa người với người được dệt xây và bảo vệ. Khi đã biết trên biết dưới, biết trước biết sau thì chúng ta sẽ biết trong biết ngoài, biết gần biết xa trong tình yêu cống hiến và tinh thần trách nhiệm.

Để kết thúc những dòng chia sẻ này, qua hình ảnh con vật thân thương của Xuân mới Bính Ngọ, kính chúc nhau và nỗ lực giúp nhau sang năm mới ngày càng cần mẫn và hiền hòa hơn, biết sống cống hiến và sống hữu ích hơn trong tình liên đới. “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”. Cả tàu ngựa bỏ cỏ khi chỉ một con ngựa đau là hình ảnh sự hiệp thông liên đới thật đáng vươn tới từng ngày. “Đường dài mới biết ngựa hay”. Thành ngữ này nhắc nhớ chúng ta sự bền chí trên cung đường làm người, làm người con cái Thiên Chúa. “Ai bền đỗ đến cùng kẻ ấy sẽ được cứu độ”. Mong sao trong mọi hoàn cảnh thuận nghịch chúng ta kiên trì giữ vững niềm cậy trông vào Thiên Chúa giàu lòng xót thương.

Tuy nhiên chúng ta cũng cần canh phòng những trường hợp tiêu cực đáng tiếc qua một vài hình ảnh của loài ngựa như ngựa chứng, ngựa hoang, ngựa non háu đá hay ngựa quen đường cũ... không chỉ tự làm khổ bản thân mà còn gây họa cho tha nhân và xã hội.  Xem ra để kìm giữ và chuyển hóa những tình cảnh này thì cần có cái giây cương đó là lòng kính sợ Thiên Chúa mà Sách thánh gọi là đầu mối của sự khôn ngoan đích thực.

Năm Bính Ngọ lại về người ta thường tặng cho nhau bức tranh bảy con ngựa nhiều sắc màu với lời chúc “mã đáo thành công”. Thiết nghĩ rằng đến ngày này năm sau thế nào cũng có người than thở ngựa đã tới nhà rồi “sao mãi chẳng thấy thành công”. Năm ngựa đã tới nhà, dù chưa thể thành công mặt này hay mặt kia thì ít ra mỗi người chúng ta đã nỗ lực thành nhân, thành người hơn một chút, thành con cái Chúa hơn một chút. Đây là điều đáng ước mơ và thật đáng chúc cho nhau mỗi dịp xuân mới lại về.

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam định hướng sống đức tin cho đoàn con Công giáo năm 2026 qua tấm logo như sau: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai. Anh em là ánh sáng cho trần gian”. Thật tuyệt vời xiết bao khi bà con lương dân, anh chị em khác đạo kinh ngạc nói (phỏng theo kiểu thơ Tú Xương):

Lẳng lặng mà nghe chúng chúc nhau.
Không phải chúc sang, chúc thọ hay chúc giàu.
Chúng chúc nhau sống đời tín thác.
Chuyên chăm xây dựng Nước Cha đẹp muôn màu.

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột