Một Thiên Chúa ôm lấy con người.
Đức tin của Israel không khởi đầu bằng một lý thuyết về Thiên Chúa, nhưng bằng một biến cố. Họ đã nếm trải quyền năng của Thiên Chúa khi Người đưa họ ra khỏi ách nô lệ Ai Cập, dẫn họ băng qua Biển Đỏ và đồng hành với họ trong sa mạc. Vì thế, lời tuyên xưng đầu tiên của dân Chúa không phải là: "Thiên Chúa đã dựng nên trời đất", nhưng là: "Đức Chúa đã đưa chúng tôi ra khỏi đất Ai Cập."
Chính kinh nghiệm giải thoát ấy trở thành chìa khóa để họ đọc lại toàn bộ lịch sử. Họ bắt đầu tự hỏi: Đấng có quyền bẻ gãy quyền lực của Pharaô là ai? Đấng có thể mở biển, làm cho nước vọt lên từ tảng đá và ban manna từ trời là ai? Câu trả lời dần dần được mặc khải: Đấng giải thoát ấy không chỉ là Chúa của Israel, nhưng còn là Đấng dựng nên trời đất, biển khơi và muôn loài.
Nói cách khác, kinh nghiệm cứu độ dẫn đến nhận thức về công trình tạo dựng. Họ nhận ra rằng nếu Thiên Chúa có quyền trên lịch sử thì Người cũng là Chủ của vũ trụ; nếu Người có thể ban tự do cho con người thì chính Người cũng là Đấng đã ban sự sống cho con người từ thuở ban đầu.
Đó là lý do trong nhiều Thánh vịnh, hai chủ đề luôn đi liền với nhau: Thiên Chúa là Đấng tạo dựng và Thiên Chúa là Đấng cứu độ. Hai hành động ấy không tách biệt, nhưng phát xuất từ cùng một tình yêu. Người cứu độ vì Người là Đấng đã tạo dựng; Người không bỏ rơi công trình do tay Người làm nên.
Mặc khải ấy đạt đến viên mãn nơi Đức Giêsu Kitô. Trong Người, Thiên Chúa không chỉ ở trên lịch sử, nhưng bước vào lịch sử. Ngôi Lời, nhờ Người mà muôn vật được tạo thành, đã làm người và ở giữa chúng ta. Đấng Tạo Hóa trở thành Emmanuel – "Thiên Chúa ở cùng chúng ta". Cuộc Xuất Hành khỏi Ai Cập chỉ là hình bóng của cuộc giải thoát lớn lao hơn: giải thoát con người khỏi tội lỗi và sự chết.
Vì thế, kinh nghiệm đức tin của người Kitô hữu cũng đi theo con đường ấy. Nhiều người gặp Thiên Chúa trước hết qua một biến cố được chữa lành, được tha thứ, được nâng đỡ hay được giải thoát khỏi đau khổ. Rồi dần dần, khi nhìn lại cuộc đời bằng ánh sáng đức tin, họ khám phá rằng Đấng đã cứu mình hôm nay cũng chính là Đấng đã âm thầm tạo dựng, gìn giữ và đồng hành với mình từ thuở đầu. Thiên Chúa không chỉ xuất hiện khi ta gặp khốn cùng; Người đã hiện diện ngay từ khởi nguyên và vẫn ở giữa nhân loại trong suốt dòng lịch sử cứu độ.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan
