Ba Ngôi - một tình yêu (Ga 3,16-18)

BA NGÔI – MỘT TÌNH YÊU
Chúa Nhật Lễ Chúa Ba Ngôi – Ga 3,16-18

Suy niệm

Có lẽ trong mọi điều con người cố gắng tìm hiểu, tình yêu vẫn là điều khó hiểu nhất nhưng lại chi phối mạnh mẽ nhất đời sống con người. Người ta có thể đo khoảng cách giữa các vì sao, khám phá cấu trúc của sự sống, nhưng chưa ai định nghĩa được tình yêu. Bởi tình yêu đích thực luôn vượt quá lý trí.

Kitô giáo còn đi xa hơn khi khẳng định: Thiên Chúa không chỉ “có” tình yêu, nhưng chính Ngài là Tình Yêu - tình yêu luôn hướng tới hiệp thông trọn vẹn trong mầu nhiệm Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần. Lễ Chúa Ba Ngôi không phải để giải thích một công thức thần học khó hiểu, nhưng để bước vào chính sự sống của Thiên Chúa.
 

1. Thiên Chúa không cô độc nhưng là hiệp thông

Trong bài đọc I, Thiên Chúa tự mặc khải mình là: “Đức Chúa, Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chậm bất bình và giàu tình thương” (Xh 34,6). Thiên Chúa không định nghĩa mình bằng quyền năng, nhưng bằng tình thương. Người không phải vị thần xa cách hay lạnh lùng, nhưng là Đấng yêu thương, tha thứ và trung thành ngay cả khi con người phản bội.

Nhiều người vẫn nghĩ Thiên Chúa là Đấng cô độc ở trên cao, một mình Người cai quản thế giới. Nhưng mặc khải Kitô giáo cho thấy: ngay từ đời đời, Thiên Chúa đã là hiệp thông. Cha trao ban tất cả cho Con, Con đón nhận tất cả từ Cha và dâng hiến lại cho Cha; còn Thánh Thần là sự kết hợp yêu thương giữa Cha và Con.

Thánh Augustinô, trong tác phẩm De Trinitate (Về Chúa Ba Ngôi), đã diễn tả mầu nhiệm ấy như: “Đấng yêu, Đấng được yêu và chính Tình Yêu” (Amans, Amatus et Amor). Thiên Chúa là Ba Ngôi, nên tình yêu đã hiện hữu từ đời đời trong chính sự sống nội tại của Thiên Chúa.

Nhưng nếu Thiên Chúa là tình yêu, tại sao thế giới còn quá nhiều đau khổ? Thay vì đưa ra một triết lý cao siêu, Kitô giáo trả lời bằng Thập Giá. Thiên Chúa không đứng ngoài đau khổ con người, nhưng bước vào chính thân phận của con người với tất cả sự bi tráng của nó.

2. Tình yêu Ba Ngôi là tình yêu hiến trao

“Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một…” (c.16). Trong Tin Mừng Gioan, “thế gian” nhiều khi lại là thế giới chống lại Thiên Chúa. Nghĩa là: Thiên Chúa yêu ngay cả một nhân loại phản bội mình. Đó là điều con người khó hiểu nhất: Thiên Chúa không yêu vì con người xứng đáng, nhưng vì Ngài là tình yêu. Chính nơi Đức Kitô chịu đóng đinh, mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi không còn là một khái niệm trừu tượng, nhưng trở thành khuôn mặt cụ thể của một Thiên Chúa luôn yêu thương, trao ban và cứu độ con người.

Tuy nhiên, Tin Mừng hôm nay cũng đặt con người trước một sự thật: “Ai tin thì không bị lên án; nhưng kẻ không tin thì đã bị lên án rồi” (c.18). Thiên Chúa tôn trọng tự do con người đến mức cho phép con người từ chối tình yêu của Ngài. Ngài không kết án con người, nhưng chính việc khước từ ánh sáng làm con người ở lại trong bóng tối.

3. Con người chỉ trở nên chính mình khi biết yêu thương

Con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi. Vì thế, con người không thể sống cô lập. Thánh Gioan nói rất mạnh: “Ai không yêu thì không biết Thiên Chúa” (1Ga 4,8). Biết Thiên Chúa trước hết không bằng cái đầu mà bằng con tim với nhịp đập yêu thương.

Ngày nay, nhân loại nói nhiều về kết nối nhưng lại thiếu hiệp thông. Có thể ở rất gần nhau nhưng trái tim lại rất xa nhau. Có những người thành đạt nhưng cô độc; có những xã hội văn minh nhưng lạnh lùng. Gia đình tan vỡ, cộng đoàn chia rẽ, bạo lực và hận thù gia tăng cũng vì phát triển mà thiếu tình yêu. Con người chỉ thật sự lớn lên khi biết sống cho người khác. Tình yêu làm cho con người vượt khỏi bản năng sinh tồn để bước vào chiều kích thần linh.

4. Chúa Ba Ngôi phải trở thành khuôn mẫu cho đời sống Kitô hữu

Mầu nhiệm Ba Ngôi không phải để hiểu nhưng để sống. Nhiều người làm dấu Thánh Giá mỗi ngày, nhưng đời sống lại đầy chia rẽ, ích kỷ và loại trừ nhau. Người ta tuyên xưng Chúa Ba Ngôi nhưng lại không sống mầu nhiệm ấy, nên cuộc đời vẫn nhiễu nhương.

Ba Ngôi là hiệp nhất trong khác biệt. Tình yêu đích thực không xóa bỏ khác biệt nhưng thanh luyện khác biệt để trở nên hòa hợp. Chính trong tình yêu mà con người học được cách đón nhận nhau, tha thứ cho nhau và cùng nhau xây dựng sự hiệp nhất.

Một gia đình sống yêu thương sẽ phản chiếu Chúa Ba Ngôi. Một cộng đoàn biết hiệp nhất sẽ làm cho Thiên Chúa trở nên hữu hình giữa thế gian. Hội Thánh chỉ thật sự có sức thuyết phục khi trở thành dấu chỉ sống động của tình yêu hiệp thông.

Kết luận

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi không thể hiểu bằng lý trí, nhưng có thể cảm nghiệm bằng đời sống yêu thương. Càng yêu thương, con người càng tiến gần Thiên Chúa; càng ích kỷ, con người càng xa lạ với Ngài.

Cuối cùng, điều cứu thế giới không phải là quyền lực, tiền bạc hay kỹ thuật, nhưng là tình yêu biết hiến trao. Vì nơi nào có tình yêu thật, nơi đó có sự hiện diện của Thiên Chúa. Và dấu chỉ rõ nhất cho thấy người thật sự tin vào Chúa Ba Ngôi không phải là họ hiểu nhiều về Thiên Chúa, nhưng là họ biết yêu thương như Thiên Chúa đã yêu thương.

Cầu nguyện

Lạy Chúa là Thiên Chúa Ba Ngôi!
là nguồn suối tình yêu và sự sống,
là an vui và hạnh phúc hiệp thông,
là khởi nguyên và cùng đích con người.

Xin cho chúng con vững tin vào Ngài,
Đấng ẩn thân lặng lẽ trong cuộc trần,
Đấng ẩn dật nơi thiên nhiên vạn vật,
Đấng ẩn mình trong tận đáy lòng con.

Trong một thế giới phân tranh,
đề cao quyền lực và lợi danh,
xin cho con sống hiền lành và khiêm nhượng.

Trong một thế giới phân chia,
đầy ham mê thống trị và chiếm đoạt,
xin cho con sống phục vụ và thanh thoát.

Trong một thế giới phân hóa,
phân biệt giàu nghèo và trên dưới sang hèn,
xin cho con sống hòa đồng và hiệp thông.

Trong một thế giới thực dụng và hưởng thụ,
mưu tìm giàu sang danh vọng và lạc thú,
xin cho con sống thanh bần và khiết tịnh.

Như tình yêu Ba Ngôi luôn hiệp nhất,
xin cho con đừng cao thấp hơn thua,
đừng ngồi đó mà phân bua phê phán,
nhưng ra đi xây dựng lại tình người.

Xin cho thế giới lần hồi biến đổi,
để mai kia thành trời mới đất mới
nơi vinh phúc ngàn đời con ca ngợi,
cùng muôn người tán tạ Chúa Ba Ngôi. Amen.

Lm. Thái Nguyên