Cơn khát không gì dập tắt (Ga 4, 5-42)

CƠN KHÁT KHÔNG GÌ DẬP TẮT
Chúa Nhật III Mùa Chay: Ga 4, 5-42

Suy niệm

Khi đi trong sa mạc khô cháy, trên đầu là nắng lửa, dưới chân là cát nung, đoàn dân Ítraen trong hoang địa mới cảm nghiệm rõ ràng cơn khát có thể hành hạ con người đến mức nào. Chính trong cơn khát ấy, họ đã nổi loạn, đổ lỗi cho Môsê đã đưa họ vào nơi chết chóc, và thậm chí đòi ném đá vị lãnh tụ của mình (x. Xh 17,3–7).

Nhưng cơn khát của con người không chỉ dừng lại ở nhu cầu thể lý. Sâu xa hơn, nơi mỗi người còn có một cơn khát siêu nhiên, một khát vọng vô biên mà không một thực tại trần thế nào có thể làm cho no thỏa. Dù có được cả thế gian, con người vẫn không nguôi thao thức, vì tất cả rồi cũng chỉ là phù vân.

2. Người phụ nữ Samari: khát hạnh phúc nhưng không bao giờ đủ

Người phụ nữ Samari trong Tin Mừng là hình ảnh rất thật của cơn khát ấy. Chị đã mưu tìm hạnh phúc qua năm đời chồng, và nay sống với người thứ sáu. Chị đi tìm hạnh phúc cũng như đi lấy nước: ngày nào cũng phải đến giếng, múc đầy vò, nhưng rồi ngày hôm sau lại khát.

Arthur Schopenhauer từng nhận xét rất cay đắng: “Những lạc thú mà thế gian cống hiến cho con người chỉ như nắm cơm bố thí cho kẻ hành khất: làm dịu cơn đói hôm nay, rồi ngày mai lại đói.” Cha Anthony de Mello cũng nói tương tự: việc thỏa mãn dục vọng không giải phóng con người khỏi dục vọng, nhưng chỉ làm phát sinh những khát vọng mới, mạnh hơn, dữ dội hơn. Và cứ thế, vòng xoáy khát khao – thỏa mãn – lại khát khao tiếp diễn không cùng. Càng chạy theo để lấp đầy, con người càng bị thiêu đốt bởi chính cơn khát trong lòng mình.

3. Một cuộc gặp gỡ phá vỡ mọi hàng rào

Giữa trưa nắng gắt, người phụ nữ ấy bất ngờ gặp Đức Giêsu đang ngồi bên giếng Giacóp. Ngài xin chị: “Cho tôi chút nước uống.” (c.7)

Lời xin ấy làm chị ngạc nhiên: “Ông là người Do Thái mà lại xin tôi, một phụ nữ Samari, cho ông uống nước sao?” (c.9)

Câu hỏi ấy gợi lại mối thù hằn kéo dài hơn bốn thế kỷ giữa Do Thái và Samari. Nhưng Đức Giêsu không tranh luận, không lên án, không né tránh. Ngài phá vỡ sự ngăn cách bằng một thái độ khiêm tốn, và mở ra một cuộc đối thoại chân thành. Không chỉ phá bỏ ranh giới dân tộc, Đức Giêsu còn vượt qua những lề luật xã hội khi tiếp xúc riêng tư với một phụ nữ bị coi là không đứng đắn. Đây không chỉ là một cử chỉ thân thiện, mà là một cuộc cách mạng âm thầm của tình yêu, phá tan mọi hàng rào do định kiến, luật lệ và sợ hãi dựng nên.

4. “Nước hằng sống”: từ hiểu lầm đến hoán cải

Câu chuyện bất ngờ xoay chiều khi Đức Giêsu mạc khải rằng Ngài có một thứ nước uống vào sẽ không còn khát nữa. Người phụ nữ vội vàng xin thứ nước ấy, nhưng vẫn hiểu theo nghĩa đen, như Nicôđêmô đã từng hiểu sai về việc tái sinh. Chỉ đến khi Đức Giêsu nói: “Chị hãy gọi chồng chị lại đây,” (c.16), chị mới sững sờ. Ngài biết rõ toàn bộ cuộc đời chị. Không còn che giấu, không còn phòng vệ, chị thốt lên: “Tôi thấy ông thật là một ngôn sứ.” (c.19)

Từ chỗ giễu cợt, nghi ngại, chị bước vào sự thật. Và chính trong ánh sáng sự thật ấy, chị dám mở lòng để hỏi về điều sâu xa nhất: thờ phượng Thiên Chúa ở đâu mới là đúng?

5. Thờ phượng trong Thần Khí và Sự Thật

Đức Giêsu trả lời cách dứt khoát: việc thờ phượng không còn bị giới hạn bởi núi Garidim hay đền thờ Giêrusalem. Nơi thờ phượng đích thực là tâm hồn con người, nơi Thiên Chúa muốn ngự trị. “Những người thờ phượng đích thực sẽ thờ phượng Chúa Cha trong Thần Khí và Sự Thật.” (c.24)

Khi người phụ nữ nói đến Đấng Kitô sẽ đến để loan báo mọi sự, Đức Giêsu liền mạc khải điều chưa từng nói trước đó: “Đấng ấy chính là tôi, người đang nói với chị đây.” (c.26) Niềm vui bùng nổ. Chị bỏ vò nước lại, chạy về làng loan báo Tin Mừng. Chính từ lời chứng đơn sơ ấy, dân làng đã tuyên xưng: “Ngài thật là Đấng Cứu Độ trần gian.” (c.42)

6. Đức Giêsu – Mạch Nước trường sinh cho mọi cơn khát

Qua người phụ nữ Samari, Đức Giêsu mạc khải Ngài chính là Mạch Nước trường sinh. Thánh Augustinô, sau những năm dài mải mê danh vọng và lạc thú, cuối cùng cũng nhận ra không gì trên đời này có thể lấp đầy cơn khát sâu thẳm của lòng người. Ngài đã thốt lên lời nguyện nổi tiếng: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên con cho Chúa, nên hồn con luôn băn khoăn thao thức cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.”

Mùa Chay mời gọi ta dừng lại bên giếng đời mình, nhận diện những cơn khát đang chi phối, và can đảm để cho Đức Giêsu dẫn ta từ nước chóng khát đến nước hằng sống, từ khát vọng tạm bợ đến sự sống đời đời.

Cầu nguyện

Lạy Chúa!
Tâm hồn con vẫn có những khát khao,
nhưng mấy khi hiểu điều mình khao khát,
có ý nghĩa và giá trị gì không,
hay vùi mình trong bùn sâu danh vọng,
vì không nghe tiếng Chúa tự cõi lòng.

Con chỉ muốn chiếm ngay điều trước mắt,
bằng mọi giá để nắm bắt thành công,
nên biến những khát vọng thành tham vọng,
chứ không thành điều tốt như Chúa mong.

Ít khi con đối diện với chính mình,
để thấy điều đang diễn biến trong tâm,
và khi thiếu những giây phút lặng trầm,
con làm thành cuộc đua không đích điểm.

Nội tâm con không thiếu những rẽ phân,
những nhập nhằng và bon chen sân hận,
con xấu hổ nên che lấp bản thân,
nhưng rồi ánh sáng Chúa đã phơi trần.

Xin cho biết được điều con phải trở bước,
hiểu được điều con phải trở về,
nghe được điều con phải trở nên,
thấy được điều con phải trở thành.

Cho con vượt lên khao khát tầm thường,
đừng lụy vướng vào tình trường thế tục,
mà lo đạt tới Chúa nguồn tình thương,
Đấng cho con được no thỏa miên trường. Amen.

Lm. Thái Nguyên